Hoe kunnen akkerbouwers het gebruik van bestrijdingsmiddelen verminderen zonder dat ziekten, plagen en onkruid de overhand krijgen? Dat wordt onderzocht in het project ‘Akkerbouw op Zand’ in Vredepeel. De proef met een geïntegreerde teeltaanpak krijgt inmiddels ook navolging in Drenthe. Het doel is onder meer om de belasting van grond- en oppervlaktewater met bestrijdingsmiddelen terug te dringen.
In Vredepeel wordt al langere tijd geëxperimenteerd met integrated crop management (ICM). Bij deze aanpak proberen telers ziekten, plagen en onkruiden zoveel mogelijk te beheersen zonder chemische bestrijdingsmiddelen. Daarbij wordt niet één maatregel toegepast, maar een combinatie van verschillende teeltmethoden.
Volgens projectleider Marie Wesselink van Wageningen University & Research (WUR) draait het onder meer om gewasdiversiteit, resistente rassen, duurzaam bodembeheer, gerichte bestrijding en monitoring. Door deze maatregelen te combineren, moet het gebruik van chemische bestrijdingsmiddelen worden beperkt.
Onkruidbestrijding
De proef laat zien dat het verminderen van chemische bestrijdingsmiddelen niet eenvoudig is. Vooral de bestrijding van onkruid vormt een knelpunt. Wanneer minder chemische middelen worden ingezet, kunnen onkruidzaden zich ophopen in de bodem. Daardoor neemt de onkruiddruk toe.
“De hoge onkruiddruk is een groot knelpunt. Vanwege de beperkte bestrijding met chemie bouwt zich een grote zaadbank op in de bodem. Dit leidt tot meer inzet van energie en manuren en lagere gewasopbrengsten. Voor de aanpak van schimmels, insecten en aaltjes zijn er meer mogelijkheden binnen een ICM-strategie. Maar je moet er wel goed bovenop zitten”, aldus Wesselink.
De onderzoekers zoeken daarom naar aanvullende maatregelen. Zo wordt overwogen om opnieuw te gaan ploegen, zodat de onkruiddruk beter beheersbaar wordt. Ook mechanisatie en robotisering bieden mogelijkheden om onkruid te bestrijden zonder chemische middelen.
De proef heeft wel gevolgen voor de productie. Vooral bij de teelt van peen en uien op zandgrond blijven de opbrengsten achter. Over het gehele bouwplan liggen de opbrengsten gemiddeld 7 tot 10 procent lager.
Uitbreiding naar Drenthe
De ervaringen uit Vredepeel worden inmiddels ook benut in Marwijksoord, in Drenthe. Daar wordt eveneens gewerkt met de geïntegreerde teeltaanpak. Door de methode op verschillende locaties toe te passen, wordt meer ervaring opgedaan met het verminderen van chemische bestrijdingsmiddelen in de akkerbouw.
Bij het onderzoek zijn onder meer BO Akkerbouw, Agrifirm en Van Iperen betrokken. De opgedane kennis wordt gedeeld met akkerbouwers, onder andere tijdens jaarlijkse demonstraties.
Stimuleringsfonds
De proef is ook van belang voor de waterkwaliteit. Bestrijdingsmiddelen kunnen via afspoeling en andere emissieroutes in het oppervlaktewater terechtkomen. Door het gebruik en de risico’s van deze middelen te verminderen, moet ook de belasting van het watersysteem afnemen.
De Nederlandse waterschappen ondersteunen het project via het stimuleringsbudget Emissiebeperking Gewasbeschermingsmiddelen Open Teelten en Veehouderij.
De ervaringen in Vredepeel laten zien dat een geïntegreerde aanpak mogelijkheden biedt om het gebruik van chemische bestrijdingsmiddelen te beperken, maar dat verdere ontwikkeling nodig is. Vooral een effectieve onkruidbestrijding zonder chemische middelen blijft een belangrijke opgave.
Bron: h2owaternetwerk.nl/proef-met-minder-bestrijdingsmiddelen-in-akkerbouw-krijgt-vervolg
